Hauteskunde-mahaia

Mahaiburu batek eta bi mahaikidek osatzen dute hauteskunde-mahaia. Bozketaren buru izatea eta bozketa agintzea, boto-zenbaketa egitea eta bozketa-egunean hauteskunde-araudia betetzen dela zaintzea dagokio.

Udal bakoitzak zozketa publiko bidez egingo du izendapena, dagokion mahaiko hautesle-zerrendan dauden pertsona guztien artean, irakurtzen eta idazten badakite eta hirurogeita hamar urtetik beherakoak badira. 

Mahai-buruaren titularrak Batxilergoko edo Bigarren Mailako Lanbide Heziketako titulua izan behar du, edo, bestela, Eskola Graduatua edo baliokidea. 

Hauteskunde-mahaiko kide bakoitzak bi ordezko izango ditu.

Mahaiko kide izatea egokitu zaizun jakiteko, zure udalak egiten duen zozketa publikora jo dezakezu. Bestela, zure etxean jakinarazpen bat jasotzeko zain gera zaitezke, posta ziurtatu bidez, zozketa egin eta hurrengo 3 egunetan. Udalek ez dute argitaratu zozketan datuen babesa dela-eta izendatutako pertsonen izenen zerrendarik. Zozketa egin eta hurrengo 3 egunetan jakinarazten badizute, izendapenak baliozkoa eta nahitaezkoa izaten jarraituko du.

Hauteskunde-mahai bateko kide zarenez, eskubide hauek dituzu: 

• 85 euroko dieta jasotzea. 
• Gizarte Segurantzako sistemaren babesa izatea, hauteskundeetan parte hartzeagatik sor daitezkeen kontingentziei aurre egiteko. 
• Zure lanpostutik alde egitea hauteskunde-mahaian dituzun eginkizunak betetzeko, soldata murriztu gabe. 
• Bozketaren hurrengo egunean lanaldia 5 ordu murriztea. 

Mahaiko kide izatea galarazten dizun arrazoi justifikatu eta dokumentatu bat alega dezakezu, jakinarazpena jaso eta 7 egun naturaleko epean. Eragozpena edo aitzakia aurrez aurre edo elektronikoki aurkeztuko behar duzu Eskualdeko Hauteskunde Batzordean. 

7 egun natural igarotakoan eragozpena sortzen bazaizu, Eskualdeko Hauteskunde Batzordeari jakinarazi beharko diozu, mahaia eratu baino 72 ordu lehenago gutxienez, eta frogagiriak aurkeztu beharko dituzu. Eragozpena epe horren ondoren sortzen bazaizu, berehala jakinarazi behar diozu Eskualdeko Hauteskunde Batzordeari, eta, nolanahi ere, mahaia eratzeko ordua baino lehen.

Eragozpenak eta aitzakiak Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko ekainaren 15eko 5/1990 Legearen 42.3 artikuluan kontsulta ditzakezu, bai eta Hauteskunde Batzorde Zentralaren apirilaren 28ko 6/2011 Instrukzioan ere, Hauteskunde Araubide Orokorraren Lege Organikoaren 27.3 artikuluaren interpretazioari buruzkoan, hauteskunde-mahaietako lehendakari eta kide karguetarako eragozpen eta desenkusa justifikatuei buruzkoan. 

Hauteskunde-mahaiak 3 kide izango ditu: mahaiburu bat eta bi mahaikide. 

Hauteskunde-mahaiko titularrak edo ordezkoak bozketa-eguneko goizeko 08:00etan joan behar dira hauteslekura. Titularren bat aurkezten ez bada, lehenengo ordezkoak beteko du bere lanpostua, eta aurkezten ez bada, bigarren ordezkoak. 

Ordezkoak ez badira beharrezkoak mahaia eratzeko, beren betebeharretatik salbuetsita geratuko dira eta alde egin dezakete. 

Presidentea eta haren ordezkoak bertaratzen ez badira, lehen bokal titularra izango da haren postua beteko duena, edo bigarrena, lehenengoa ere aurkezten ez bada. 

Hala eta guztiz ere mahaia eratu ezin bada, horren berri emango zaio Eskualdeko Hauteskunde Batzordeari. Kasu horretan, batzordeak askatasun osoa du hauteskunde-mahaiko kideak izendatzeko, eta hauteslekuan dauden hautesleetako bat hauteskunde-mahaiko kide izatea agindu dezake. 

Mahaikidea bazara, aldi baterako joan zaitezke mahaitik, justifikatutako arrazoiengatik, baldin eta gutxienez bi mahaikide badaude bertan.

Ezinbesteko arrazoiengatik bakarrik, hala nola: 

• Mahaia dagoen lokala edo hauteslekua suntsitzea edo larriki hondatzea. 
• Hauteskunde-mahaia ezin izango da eratu goizeko 09:00etatik bi ordu igaro ondoren, hau da, bozketa hasten den ordutik. 
• Hautestontzia haustea eta edukia galtzea edo suntsitzea. 

Bozketa eteten bada, une horretara arte emandako botoak suntsitu egingo dira. Gainera, Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko Legearen arabera, hauteskunde-batzordeak beste bozketa bat deitzen du hurrengo bigarren egunerako. 

Mahaiburuak idazki arrazoitu bat aurkeztu behar du, eta hauteskunde-egun berriaren garapena bermatzeko segurtasun-neurriak ezartzen dira. 

Mahaiburuak salbuespenezko kasuetan bakarrik eten dezake bozketa (hala nola boto-txartelik edo kartazalik ez dagoenean, hautestontzia apurtzen denean edo bi kide falta direnean). 

Arazoa lehenbailehen konpontzea da lehentasuna, lanaldiarekin jarraitu ahal izateko. Bozketa ordubetez baino gehiagoz eteten bada, bozketa-denbora luzatu egingo da. 

20:00etatik aurrera. 

Zenbaketaren aurretik, posta bidezko botoa sartzen da; mahaikideek eta ikuskatzaileek ematen dute botoa.

Boto bat baliogabea izateko arrazoi guztiak kontsulta ditzakezu Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko ekainaren 15eko 5/1990 Legearen 115.artikuluan. 

Ez dira inoiz suntsitu behar. 

Hauteskunde-mahaiak baliogabetzat jotzen dituen boto-paperak mahaiko hiru kideek sinatu behar dituzte. 

Boto zuriak dira: 

• Boto-orririk ez duten gutun-azalei dagozkienak. 
• Hauteskunde-barrutitik legez kendutako hautagaitza baten boto-paperean emandako botoa. 

Boto zuriak boto baliodunak dira. 

Boto baliodunak hautagai-zerrendetako botoen eta boto zurien batura dira.