Boto elektronikoa

Bozkatzeko sistema elektroniko ugari daude, eta bi mota handitan sailka daitezke: 

Internet bidezko boto-sistemak: urruneko bozketa elektronikoa, gainbegiratu gabe. Botoa edozein lekutatik emateko aukera ematen dute, webgune batera konektatuta, ordenagailu, tableta, PDA, smartphone eta abarren bidez. 

Boto elektroniko presentzialaren sistemak: hauteskunde-administrazioak gainbegiratutako bozketa elektronikoa, hau da, hautesleak hauteskunde-mahaira joan behar du botoa ematera. Hainbat modalitate biltzen ditu: 

• Hautestontzi elektronikoa edo bozkatzeko makina, botoa zein hautagai-zerrendari eman nahi zaion adierazten duena eta elektronikoki erregistratuta geratzen dena. 
• Irakurketa optikoko makina, aurrez markatutako orriak eskaneatzen dituena eta zenbaketa egiten duena. 
• Bozketa-makina batean hautatzea, normalean ukipen-pantaila bat da, eta beste gailu batean eskaneatu behar den paperezko babesgarri bat inprimatzea. 

Euskadin, bozketa elektronikorako prozedura Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeei buruzko ekainaren 15eko 5/1990 Legearen X. kapituluan arautzen da. Lege horrek honela definitzen du boto elektronikoa: hautesleek modu automatizatuan bozkatzeko egiten dituzten eragiketen multzoa, hauteskunde-kartazalik eta -txartelik erabili gabe. 

Eusko Jaurlaritzak Demotek izeneko boto elektronikoko sistema bat garatu zuen, ohiko bozketa-modua errespetatuz, boto-txartelen zenbaketa eta hauteskunde-emaitzen transmisioa eta komunikazioa arintzeko asmoz. Aurrez aurreko boto elektronikoko sistema bat zen, itxitako eta blokeatutako hautagai-zerrendetarako eta herri-kontsultetarako. 

Euskal Herriko Unibertsitateko hainbat hauteskunde-prozesutan eta Athletic Club de Bilbaoko lehendakaria hautatzeko erabili zen. Demotek sistemak proba pilotu bat ere egin zuen Kataluniako Parlamenturako hauteskundeetan, baina ez zuen balio juridikorik eta legalik. 

Gaur egun, bozketa-modalitate hori ez da ezarri. 

Tresna informatikoen multzo bat da, hauteskunde-mahaietako kideek hauteskunde-egunean egiten dituzten zereginetan laguntzeko balio duena. Elektronikoki administratutako mahaiaren sistema apurka-apurka ezarri nahi izan zen Estatuaren eskumeneko hauteskunde-prozesuetan, baina 2009tik hona hainbat esperientzia pilotu baino ez dira egin.